Op dinsdag 2 juni, Heat Action Day, lanceerde EVZ drie hulpmiddelen voor de langdurige zorg met duurzame maatregelen en processen om hittestress zoveel mogelijk tegen te gaan. Het zijn een format hittebeleid, een voorbeeld hitteplan en een webpagina met informatiebronnen. Een werkgroep vanuit het EVZ-project, samengesteld uit experts van zorgorganisaties, kennispartners en brancheorganisaties en uitgevoerd door Stichting Stimular, ontwikkelde deze middelen.
De nieuwe hulpmiddelen zijn te vinden in de EVZ Kennisbank en via het thema Koeling.
Hulpmiddelen voor duurzame maatregelen tegen hittestress
Dit zijn de drie nieuwe hulpmiddelen:
- Format duurzaam Hittebeleid: stuurt op een organisatie-brede duurzame aanpak het hele jaar door in domeinen Gebouw, Gebied en Gezondheid. Door bijvoorbeeld gebouwen effectief koel te houden en te sturen op gedrag kan hoog energieverbruik (en daarmee hoge CO2-uitstoot) worden voorkomen.
- Hitteplan (Werkplan bij Hitte) – voorbeeld: werkplan om rustig en praktisch te werken vóór, tijdens en na een periode van hitte, op basis van vijf praktische fases. Overzichtelijke checklists voor managers/teamleiders en zorgmedewerkers geven de acties per fase aan. Het werkplan is een uitwerking van het hittebeleid.
- Informatiebronnen duurzame maatregelen tegen hittestress: Webpagina met links naar onderzoek, richtlijnen, praktische tips en voorbeelden. Inclusief alle bronnen die zijn gebruikt bij het ontwikkelen van de hulpmiddelen. Ook voorbeelden van communicatiemiddelen en beleidsdocumenten gedeeld door verschillende zorgorganisaties (Waarvoor dank!)
Hittestress iedere zomer knelpunt
Bij de brancheorganisaties voor langdurige zorg ActiZ, VGN en de Nederlandse ggz leefde al langer de behoefte aan kennisproducten voor duurzame maatregelen tegen hittestress in zorggebouwen. Penny Senior, ActiZ: “Iedere zomer is het weer een knelpunt binnen de zorginstellingen.” Cliënten en bewoners in de zorg zijn extra kwetsbaar, waardoor specifieke maatregelen noodzakelijk zijn.
De werkgroep bundelde de aanwezige kennis, ervaring en voorbeelden tot deze praktische tools. Dianne de Wild, de Nederlandse ggz: “Deze hulpmiddelen zijn zowel voor de ondersteunende afdelingen zoals gebouwbeheer, maar ook door de zorgafdelingen in te zetten.”
Passief koelen in plaats van airco’s
De nieuwe hulpmiddelen moedigen aan om gebouw, omgeving en gedrag meer in te zetten voor koeling. Zo hoeft minder gebruikgemaakt te worden van energie-intensieve oplossingen zoals airconditioners. Dit vermindert het energieverbruik en de CO₂-uitstoot. Froukje van Dijken, bba binnenmilieu: “Je hoeft niet direct overal airco’s te installeren om gebouwen koel te houden.” De aanpak sluit aan bij eis 11.6 Passief koelen uit de Milieuthermometer Zorg.
Integrale aanpak: gebouw, gebied én gezondheid
De werkgroep combineerde in verschillende sessies de bestaande kennis uit onderzoeken en praktijkervaringen tot deze praktische hulpmiddelen. Belangrijk aspect daarbij is de samenhang tussen de domeinen Gebouw, Gebied én Gezondheid. Hans Broeksema, duurzaamheidscoördinator bij Trajectum: “Deze meer integrale benadering is een verrijking voor ons bestaande beleid.” Suzanne Neefjes, facilitair manager bij Vilente: “Ons huidige hittebeleid richt zich vooral op gezondheid. Nu kunnen we ook gebouw en gebied meenemen – én preventie!”
Werkgroep Hulpmiddelen tegen Hittestress zorgorganisaties
De uitvoering van de werkgroep is in handen van Stichting Stimular. In de werkgroep zitten betrokken experts van zorgorganisaties, vakspecialisten van kennispartners en de brancheorganisaties.
Zorg
- Marian Otten, HRM/Arbo, Ipse de Bruggen
- Reinier Olthof, programmacoördinator energie & milieu, Ipse de Bruggen
- Elise Vuyk, beleidsadviseur vastgoed en facilitair, Ipse de Bruggen
- Nicola Zannis, stafadviseur klimaat en milieu, Stichting Humanitas
- Suzanne Neefjes, facilitair manager, Vilente
- Hans Broeksema, duurzaamheidscoördinator, Trajectum
- Jurgen Brandenburg, (extern) adviseur bouw en vastgoed, Trajectum
Kennispartners
- Jacoba van Gastel, strategisch adviseur Zorgvastgoed, Rotrap
- Mariska Jansen, adviseur/ duurzaamheidscoördinator, CA2
- Froukje van Dijken, binnenmilieu adviseur, bba binnenmilieu bv
- Piet Jacobs, expert klimaatadaptatie, TNO
- Annemarie Weersink, duurzame gezonde gebouwen, Saxion Hogeschool
- Froukje Stoffelsma, communicatie EVZ, Stichting Stimular
- Esther de Groot, adviseur duurzaamheid, Stichting Stimular
Brancheorganisaties
- Penny Senior, ActiZ
- Dianne de Wild, de Nederlandse ggz
- Daniëlle Arnold, VGN
Doorontwikkelen op basis van praktijkervaringen
De hulpmiddelen blijven in ontwikkeling en zullen worden aangevuld en verbeterd door ervaringen en nieuwe inzichten vanuit zorgorganisaties. Met de komende EVZ CO2-routekaart Roadshow is er een deelsessie ‘Hulpmiddelen tegen Hittestress’. Hier bespreken deelnemers vragen en de ervaringen met de hulpmiddelen in de praktijk.
Ga direct naar de hulpmiddelen via de links hieronder.
