Bij Groot Hoogwaak nemen Coby de Graaf, manager facilitair en wijkverpleging, en Inge Ramselaar, kwaliteitsadviseur, het voortouw in de verduurzaming. Ze krergen daarbij hulp van Koen Verwoert, vastgoedadviseur bij Facilicom. Vanuit het Ontzorgingsprogramma voor maatschappelijk vastgoed van de Provincie Zuid-Holland maakte hij een energiescan voor Groot Hoogwaak. Die bleek een goed startpunt voor het concreet maken van vervolgacties. In de periode daarna fungeerden hij als sparringspartner en werkte de inzichten verder uit in een energieanalyse en een haalbaarheidsstudie voor een warmtepomp, waarbij technische input vanuit het gebouw werd geleverd door facilitair medewerker Jeffrey.
Waar begin je?
Verduurzamen klinkt eenvoudig. In de praktijk is het dat zelden. Technische installaties, geld en een groeiend aantal regels maken het lastig om te bepalen waar je moet starten. Inge kent dat gevoel. Ze werkt al vijftien jaar bij Groot Hoogwaak en volgde twee jaar geleden de opleiding tot duurzaamheidscoördinator. Toch bleef het overzicht voor het verduurzamen van het vastgoed lastig. “Er komt ontzettend veel bij kijken,” vertelt ze. “Je moet precies weten wat er gevraagd wordt en hoe je dat onderbouwt.” Voor Coby was de ondersteuning daarom welkom. “We hadden niemand in huis die zich hier volledig mee kon bezighouden. Het gaf rust dat er iemand was die ons door het proces kon begeleiden.”
Eerst weten waar je staat
De samenwerking met Facilicom ontstond via het provinciale ontzorgingsprogramma voor maatschappelijk vastgoed. In april 2024 meldde Groot Hoogwaak, een ouderenzorgorganisatie met één locatie in Noordwijk, zich aan via een simpel intakeformulier. In augustus volgde een energiescan. Daarna volgde een aantal sparsessies voor verdere verdieping met uiteindelijk ook een inhoudelijke energieanalyse en een haalbaarheidsstudie voor een warmtepomp.
Koen begon met een nulmeting. Welke installaties staan er, hoeveel energie gaat erin, en waar liggen de kansen? “Eerst moet je inzicht hebben,” legt hij uit. “Pas als je weet waar je staat, kun je bepalen welke stappen het meeste opleveren. Wat opviel: een relatief hoog energieverbruik, daken zonder zonnepanelen, een warme installatieruimte en nog gasgestookt witgoed.”
De nulmeting bracht meer dan techniek in beeld. Koen liet ook zien welke regels op de zorg afkomen, zoals de Green Deal Zorg en de wettelijke verplichtingen. Veel daarvan was nieuw voor de organisatie. “Al die termen en regels waren voor ons nieuw,” zegt Coby. “Heel fijn dat Koen ons daarin kon meenemen.”
Kleine stappen met grote impact
De eerste resultaten zijn er inmiddels. Zo zijn er 156 zonnepanelen geplaatst, naar verwachting zorgt deze stap voor een besparing van ongeveer 53.000 kWh per jaar. De leidingen en appendages in de installatieruimte zijn geïsoleerd. Veel verlichting is vervangen door LED. En in de linnenkamer ging de gasgestookte apparatuur eruit, vervangen door elektrische. Vooral die laatste stap drukt het gasverbruik direct. Eén resultaat is letterlijk te voelen als Jeffrey en Koen in de installatieruimte staan. Bij eerdere bezoeken was de installatieruimte warm. Na het isoleren van de leidingen, was het er merkbaar koeler. Warmte die eerst verloren ging, blijft nu in het systeem.
De cijfers in beeld
In het adviestraject zit ook een CO2-reductietool. Facilicom vulde die voor Groot Hoogwaak in. De tool laat zien waar de organisatie nu staat, welke energiebesparing mogelijk is en welke stappen nodig zijn richting klimaatneutraal in 2050. Voor Inge maakt dat het traject overzichtelijk. “Je ziet duidelijk waar je staat en wat er nog moet gebeuren. Daardoor voelt het niet als een enorme berg werk, maar als een reeks stappen.” Vooral bij het gebruik van de CO₂-tool blijkt die samenwerking waardevol. “Die tool kan best ingewikkeld zijn,” zegt Coby. “Dan is het heel prettig dat Koen helpt om het weer overzichtelijk te maken.”
Bouwen aan de toekomst
Verduurzamen draait voor Groot Hoogwaak niet alleen om energie. Het gaat ook om het comfort en welzijn van bewoners, bijvoorbeeld door gevels te isoleren of oud glas te vervangen door hoogwaardig glas. Energie besparen levert zo ook een prettigere plek op om te wonen. Zo krijgt duurzame zorg bij Groot Hoogwaak concreet vorm.
Een grotere uitdaging ligt nog bij de toekomst van de cv-installatie. Vervangen hoeft nu niet, maar als het zover is, legt Koen meerdere opties naast elkaar. De gewone vervanging van de gasketel dient als referentie. Daarnaast kijkt hij naar een hybride warmtepomp, aansluiting op het warmtenet of een volledig gasloze oplossing. “Dat soort keuzes maak je niet zomaar,” zegt Koen. “Daar kijken we samen stap voor stap naar.”
Groot Hoogwaak werkt ook aan het bronzen medaille van de Milieuthermometer Zorg, een erkend milieukeurmerk voor de zorg. Het laat zien dat een organisatie verder gaat dan de wet verplicht. Daarna staan nieuwe stappen op de planning, zoals mogelijk laadpalen. Het mooiste resultaat is misschien niet eens een installatie. Duurzaamheid is nu onderdeel van het dagelijks denken en handelen bij Groot Hoogwaak.
Bron: Facilicom