Stichting Stimular deed eerder dit jaar onderzoek naar het gebruik van de CO2-reductietool in relatie tot MJOP-software. Ze hielden daartoe een online enquête onder de zorgorganisaties die de CO2-reductietool gebruiken en hun CO2-routekaart hebben opgestuurd naar EVZ. Vijftig zorgorganisaties reageerden. Dat is ongeveer een kwart van de organisaties met een routekaart.
Gebruik en waardering van de tool
Voor wettelijke verplichtingen
De meeste organisaties gebruiken de CO2-reductietool om de CO2-reductie te bepalen en voor de wettelijke verplichtingen: de informatieplicht en EED-audit. Ook het maken van de planning voor de uitvoering van maatregelen en bepalen van de energiebesparing werd vaak genoemd.
Gemiddelde waardering voor de tool
De gemiddelde waardering voor de tool is niet hoog: een mager zesje was het gemiddelde. De scores lopen echter uiteen van een 10 tot een 1. De positieve gebruikers prijzen de tool voor het bieden van helder inzicht in voortgang, investerings‑ en besparingskansen, en voor de mogelijkheid om resultaten te presenteren aan het managementteam. Het dashboard en de gedetailleerde berekeningen worden gezien als waardevolle instrumenten om klimaatdoelstellingen te monitoren en EED‑aanvragen te ondersteunen.
De kritische opmerkingen zijn onder andere dat het aanzienlijke expertise vereist om de tool correct te gebruiken. De documentatie en ondersteuning worden over het algemeen als adequaat ervaren, al is er ruimte voor verbetering in gebruiksvriendelijkheid en intuïtieve navigatie. Kritisch zijn sommige zorgorganisaties over de traagheid bij grote portefeuilles en de macro’s die het bestand vertragen en blokkeren. (zie ook deze veelgestelde vraag)
Toekomstig gebruik en combinatie met MJOP software
De meerderheid verwacht de tool in de toekomst te blijven gebruiken, met name vanwege de verplichtingen. Meerder organisaties geven aan dat ze de CO2-reductietool en CO2-routekaart willen uitbreiden zodat er meer kan worden gestuurd op verduurzamingsplannen en om het te combineren tot een duurzaam MJOP. De 50 organisaties gaven vrijwel allemaal aan een MJOP te hebben. Bij de start van de CO2-routekaart aanpak in 2019 waren er nog best vaak geen MJOP’s.
De uitbreidingswens sluit aan bij één van de hoofdvragen van de enquête: “Het lijkt ons handig als je met MJOP-software ook meteen een CO2-routekaart kan maken. Ben je het daar mee eens?” Daar is vrijwel iedereen het mee eens. Meer dan de helft geeft aan dat de huidige MJOP software het verduurzamen van vastgoed niet ondersteunt.
NB: Stimular ziet overigens de integratie van verduurzamingsfunctionaliteiten in MJOP software nu wel in beweging komen.
De CO2-routekaart en verduurzaming vastgoed in de organisatie
De enquête geeft ook inzicht in de inbedding van de verantwoordelijkheden rondom de CO2-routekaart en verduurzaming van vastgoed in zorgorganisaties.
Wie maakt de CO2-routekaart: duurzaamheidscoördinator of afdeling vastgoed?
Één van de opvallende conclusies is dat maar 20% van de CO2-routekaarten in de care wordt gemaakt door team vastgoed. In 42% van de care-organisaties maakt de duurzaamheidscoördinator de CO2-routekaart. In 6% maken vastgoed en duurzaamheid samen de CO2-routekaart.
In veel organisaties is de duurzaamheidscoördinator de eerst aangewezen om de planmatige verduurzaming op gang te brengen. Het kan echter lastig zijn om als duurzaamheidscoördinator de verbinding te maken tussen strategische vastgoedmanagement en operationeel vastgoedbeheer. In de CO2- routekaart komen die twee juist samen. De verantwoordelijkheid voor de CO2-routekaart zou logischerwijs bij de afdeling vastgoed liggen.
Uitbesteden en/of samenwerken met extern adviesbureau
In 25% van de care wordt het maken van de routekaart uitbesteed. Hierbij lijkt de grootte van de organisaties geen invloed te hebben. Stimular vermoed de volgende verklaringen. Kleine organisaties hebben vaak niet de kennis in huis. Bij grote organisaties is met name het opzetten van de CO2-routekaart vaak een enorme klus waarbij externe expertise en ervaring goed kan worden gebruikt. Stimular is van menig dat organisaties met meer dan tien gebouwen iemand in huis moeten hebben die dit werk kan doen.
Tactisch vastgoedmanagement
Het maken en beheren van een CO2-routekaart voor de verduurzaming van het vastgoed is typisch iets voor een vastgoedfunctie op tactisch niveau. Die lijkt echter in veel zorgorganisaties te ontbreken. Operationele taken en strategische verantwoordelijkheden voor vastgoed zijn wel geborgd in de organisatie, maar het tactische niveau daar tussenin is niet altijd in beeld.
Lees ook de twee Linkedin blogs (Wie maakt de CO2-routekaart, Tactisch vastgoedmanagement) die Stimular adviseur Marjon Olijdam schreef naar aanleiding van deze resultaten van de enquête.
