Rapport van TNO met de resultaten van een onderzoek over netcongestie in de zorgsector op basis van ingevulde vragenlijsten. 102 zorgorganisaties uit zowel de care als cure hebben in de tweede helft van 2025 de vragenlijst ingevuld. In de vragenlijst werden vragen gesteld over de verwachte knelpunten door netcongestie, beoordeling van nieuwe contractvormen en de beschikbaarheid en inzetbaarheid van noodstroomaggregaten en warmtekracht-koppelingen.
Netcongestie urgent probleem
Uit de bevindingen wordt duidelijk dat netcongestie een urgent probleem is in de zorgsector. Voor een groot deel (72%) van de locaties is de verwachting dat binnen 1 tot 5 jaar knelpunten worden ervaren vanwege netcongestie. De belangrijkste redenen die hiervoor worden gegeven zijn verduurzaming (transitie naar o.a. warmtepompen), nieuwbouw en de uitbreiding van zorgcapaciteit.
Alternatieve contractvormen
Een andere bevinding is dat alternatieven contractvormen (op dit moment) weinig perspectief bieden. De meeste zorgorganisaties zien geen voordeel in nieuwe contractvormen zoals capaciteitsbeperkende contracten, biedplichtcontracten of blokstroom. Onbekendheid en complexiteit van de voorwaarden spelen hierin een rol. Een van de aanbevelingen is dan ook om de contractvormen te vereenvoudigen en de voorwaarden beter af te stemmen op deze doelgroep, in overleg met de zorgsector.
Gecontroleerd afschakelen met extra meter
Het idee om een separate meter te installeren waarbij het vermogen door de netbeheerder een aantal maal per dag gedurende een bepaalde tijd kan worden afgeschakeld en waarbij een gereduceerd tarief geldt, wordt door de zorgsector over het algemeen iets positiever beoordeeld. Uit de analyse van een aantal locaties blijkt dat de grootste afname over het algemeen plaatsvindt tijdens een relatief korte periode en op gezette tijden. Dit steeds tijdelijk benodigde extra vermogen kan vermoedelijk worden vrijgemaakt en dan worden ingezet als flexvermogen. Het vrijmaken kan bijvoorbeeld door optimaliseren van de regelingen en instellingen van de gebouwinstallatie of beter gebruik te maken van de gebouwmassa.
Potentieel flexibel vermogen
Verder concluderen de auteurs dat er op andere wijze ook potentieel flexibel vermogen beschikbaar is bij ziekenhuizen verspreid over Nederland. Uit de enquête blijkt dat er in ziekenhuizen aanzienlijke vermogens aanwezig zijn in noodstroomaggregaten en warmtekrachtkoppeling (WKK)-installaties. Dit biedt mogelijkheden om afnamecongestie in een aantal regio’s te verminderen. Ziekenhuizen zouden dat vermogen eventueel wel beschikbaar kunnen maken, onder voorwaarden. Hiervoor is mogelijk aanpassing van milieuvergunningen noodzakelijk en moet zorgvuldig worden gekeken naar de noodzakelijke redundantie van de stroomvoorziening voor het zorgproces bij calamiteiten.