Op veel plekken in Nederland is het elektriciteitsnet vol, ook wel netcongestie genoemd. Dit betekent dat er beperkte transportcapaciteit beschikbaar is, wat gevolgen heeft voor de levering en teruglevering van energie. Netcongestie speelt een rol bij het realiseren van een PV-project. Deze publicatie is geschreven voor zorgorganisaties die een PV-project willen realiseren en (nog niet weten of ze) daarbij last hebben van netcongestie.
De netbeheerder geeft geen of beperkte toestemming voor teruglevering van PV-projecten in netcongestie gebieden. Dit kan de financiële businesscase van het PV-project aanzienlijk beïnvloeden. De terugverdientijd kan soms tegenvallen ten opzichte van een project met teruglevering.
In deze EVZ-publicatie geven we specifieke informatie voor de zorgsector als toevoeging op de inspiratiegids van RVO (door Soft Energy) (juni 2022) met oplossingen voor zonne-energie en netinpassing. Dit helpt om te onderzoeken wat er voor jouw zorgorganisatie wél mogelijk is. Hieronder een samenvatting van het artikel.
Toestemming van de netbeheerder voor realisatie van een PV-project
Zorgorganisaties die zonnepanelen willen plaatsen kunnen in drie stappen bepalen welke rol netcongestie speelt bij de toestemming van de netbeheerder voor de realisatie van het PV-project:
- Bepaal de grootte van de netaansluiting
- Controleer de netcapaciteit voor invoeding
- Bepaal of het PV-project gaat terugleveren op basis van een inschatting en berekening
3A. Schat in of het PV-project gaat terugleveren
Factoren die hierbij van belang zijn: 24-uurs zorg of niet, hoogbouw of laagbouw en laag of hoog elektriciteitsverbruik per vloeroppervlak. In de inspiratiegids van RVO staat hoe dit van invloed is. Ook staat er per type zorglocatie hoe de kans op teruglevering wordt beïnvloed door de drie factoren.
3B. Bereken of het PV-project gaat terugleveren
Maak een grafiek met het verbruik per dag per uur. Hiermee kan nauwkeuriger berekend kan worden of/wanneer een PV-project gaat terugleveren.
- Bekijk voor de maanden en tijdstippen met maximale opwek (mei-juli tussen 13 en 14 uur) op welke dag het opgenomen vermogen het laagste is en bepaal wat het verbruik dan is.
- Voeg een lijn van de maximale (ideale) PV-opwek toe. Aan de hand van de ideale PV- kromme wordt inzichtelijk vanaf welk maximale PV-vermogen een PV-project gaat terugleveren.
- Het is ook mogelijk om een gelijktijdigheidsanalyse uit te laten voeren door een externe partij.
Teruglevering voorkomen
Als uit het opwekprofiel blijkt dat een PV-project op een moment meer zonnestroom kan opwekken dan het minimale opgenomen vermogen, zijn er verschillende mogelijkheden om teruglevering te voorkomen. In de inspiratiegids worden meerdere oplossingen besproken die teruglevering van een PV-project voorkomen. De volgende oplossingen komen naar voren:
- Alternatieve opstellingen: de zonnepanelen bijvoorbeeld niet allemaal in dezelfde richting opstellen, zodat de opwek iets meer verspreid wordt over de dag.
- Passieve vermogensbegrenzing: kiezen voor een omvormer met een kleiner vermogen dan het totale vermogen van de zonnepanelen zodat er beperkt wordt teruggeleverd tot aan de gekozen begrenzing.
- Actieve vermogensbegrenzing: vereist kleine technische ingrepen zodat de opwek van de zonnepanelen afgestemd kan worden op real-time verbruiksdata. Een deel van de overige opgewekte energie gaat verloren doordat de productie gematcht wordt met het verbruik op locatie. Hierbij is ook een voorbeeld van zorginstelling de Forensich Zorgspecialisten (pagina 13).
- Load Shifting: het eigen verbruik wordt aangepast, als het ware ‘verschoven’, op de opwek. Tijdens piekuren wordt apparatuur aangezet die normaal gesproken bijvoorbeeld ’s avonds zouden draaien (wasmachine, vaatwasser).
- Energieopslag: de opgewekte energie kan in accu’s worden opgeslagen. Voorwaarde hiervoor is dat er ’s nachts voldoende elektriciteitsverbruik is om de accu weer leeg te maken en de opgeslagen energie te benutten.
Conclusie
Voor de meeste zorginstellingen geldt dat de zonopwekking goed bij het eigen verbruik past en er daarmee nauwelijks teruggeleverd zal worden. Met een passieve of actieve begrenzing toegevoegd aan de PV-installatie is het voor zorginstellingen in veel gevallen mogelijk zonnepanelen te plaatsen, ook in netcongestiegebied.
Aanvullende informatie
Bekijk ook de webinar bij deze publicatie, uit de reeks EVZ Summercourses van 2024. En de presentatie Netcongestie: wat kan er binnen je bestaande aansluiting – Vier cases, één van de deelsessies op de EVZ CO2-routekaart Roadshow 2025.
Royal HaskoningDHV deed eerder onderzoek voor RVO naar Verbeteren netinpassing zonne-energieprojecten (juli 2021). Voor zorgorganisaties die grote zonneprojecten willen realiseren (>> 15 kW) waarvoor samenwerking met de netbeheerder nodig is, is dit rapport aanvullend interessant.
