Wet- en regelgeving over duurzaamheid voor bedrijven en organisaties in 2026

In 2026 blijven wet- en regelgeving een belangrijke stimulans voor verduurzaming. Ook dit jaar krijgen ondernemers en organisaties te maken met nieuwe verplichtingen. Stichting Stimular heeft ze op een rijtje gezet. Hier vind je een selectie die met name van toepassing is voor vastgoed en energie. De bijbehorende pagina’s in het thema Wet- en regelgeving worden met de nieuwe informatie aangepast.

EED-audit

In 2026 worden nieuwe regels voor de EED gepubliceerd die gelijk of uiterlijk een jaar later ingaan. Twee belangrijke wijzigingen:

1. De grens waarop bedrijven EED-plichtig zijn, is aangepast van een omzet- én FTE-criterium naar energieverbruik. Bij een verbruik van 10 TJ is jouw bedrijf EED-plichtig (ter vergelijk : 10 TeraJoule is 2,8 miljoen kWh elektra óf 316.000 m3 aardgas). Van de ruim 1.000 grote bedrijven in Nederland met een energieverbruik boven 85 TJ wordt een energiebeheerssysteem gevraagd.
2. Naast een energieanalyse en maatregelenlijst vraagt de overheid vanaf 2027 om een actieplan en bij volgende rapportages de voortgang van de acties. Zo kan de overheid actief toezicht houden op de voortgang. De tijd dat een EED-rapport na oplevering in de la verdwijnt, is daarmee voorbij.

Een keurmerk zoals ISO 50001, CO2-Prestatieladder of Milieuthermometer Zorg blijft een alternatieve invulling. En een complete, actuele en vastgestelde CO2-routekaart kan worden gebruikt bij de rapportage.

Erkende Maatregelen (EML)

Voor de volgende Informatieplichtronde in 2027 werkt de overheid aan een nieuwe lijst erkende maatregelen die eind 2026 wordt gepubliceerd. Zoals het er nu uitziet wordt deze lijst korter en betreft het alleen maatregelen voor een zelfstandig moment met een terugverdientijd van zeven jaar of minder.

GACS

Met ingang van 2026 moeten gebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 290 kW zijn voorzien van een gebouw-automatiserings- en controlesysteem (GACS). Echter, de overheid stelt waarschijnlijk pas in het eerste kwartaal van 2026 de precieze eisen die aan een GACS gesteld worden vast. Vanaf 1 januari 2030 is er een drempelverlaging van 290 kW naar 70 kW.

Ons advies: informeer bij je installatie-adviseur wat er in jouw gebouw moet gebeuren. Geef de opdracht om de aanpassingen te doen pas als de eisen zijn vastgesteld door de overheid, zodat je weet dat je het goede doet.

EPBD IV

De Nederlandse overheid is druk bezig de Europese richtlijn te implementeren. De meest opvallende maatregelen in de EPBD IV:

• Vanaf 2030 moet de energieprestatie van alle bestaande utiliteitsgebouwen beter zijn dan van de slechtst presterende 16% uit 2020. In 2033 geldt dat voor de slechtste 26%. Het is nog niet bekend wat dat precies gaat betekenen. Zoals kantoren tegenwoordig minimaal label C moeten hebben, zal het voor andere utiliteitsgebouwen waarschijnlijk label D of beter betekenen in 2030 en label C of beter in 2033.
• Een gebouw-automatiserings- en controlesysteem (GACS) is vanaf 2030 ook verplicht voor gebouwen met verwarmings- of airconditioningssystemen met een vermogen van meer dan 70 kW. Vanaf 2026 geldt dit vanaf 290 kW.
• Automatische lichtregelsystemen zijn verplicht voor alle utiliteitsgebouwen, op basis van het vermogen van het verwarmings- of airco-systeem:
  • > 290 kW: vanaf 2028
  • > 70 kW: vanaf 2030
• De energielabelsystematiek wordt aangepast en uitgebreid:
  • Voor emissievrije gebouwen (ZEB) komt vanaf mei 2026 de klasse A0 erbij.
  • Een energielabel wordt ook verplicht bij een ingrijpende renovatie of bij de verlenging van een huurovereenkomst.
  • Monumenten zijn vanaf mei 2026 niet meer uitgezonderd van de labelplicht.
  • Het advies op het energielabel voor mogelijke besparingen wordt fors uitgebreid.
  • Advies over de verbetering van de binnenmilieu-kwaliteit wordt onderdeel van het energielabel.

MilieuPrestatie Gebouwen (MPG)

Vanaf 2018 geldt een wettelijke grenswaarde voor de milieubelasting van de bouwmaterialen (MPG) van nieuwe woningen en kantoren. Per 1 januari 2026 treden belangrijke wijzigingen in werking voor de MPG. Hoewel de oorspronkelijke plannen voor een strengere eis voor woningen (van 0,8 naar 0,5) door de minister zijn uitgesteld, verandert de rekenmethode en de reikwijdte van de eis per 1 januari aanzienlijk.

Flora & Fauna

In 2023 heeft de Raad van State bepaald dat bedrijven en woningeigenaren die een spouwmuur willen isoleren, eerst moeten onderzoeken of er vleermuizen of andere dieren in zitten. Alleen met een camera tussen de muren kijken is niet voldoende.

Ook in 2026 is daarom actie nodig als je wilt (ver)bouwen of isoleren. Controleer vooraf op de Beschermde SoortenIndicator (BESI; zoek op ‘verbouwen’) of er sprake kan zijn van beschermde diersoorten en of je daar een onderzoeksrapport over op moet laten stellen. Begin hier op tijd mee want vervolgonderzoek mag alleen tussen september en februari worden uitgevoerd om verstoring tijdens broed- en kraamseizoen te voorkomen. Zitten er mogelijk beschermde diersoorten? Dan heb je een omgevingsvergunning nodig.

Lees meer over Flora en Fauna wetgeving voor zorgvastgoed.